Thursday, September 17, 2009

Eleisaun Xefi Suku, Oekusi Juara I ho Pakote Feto Nian

0 comments
Written by Tomas Sanches / CJITL
Thursday, 17 September 2009
ImageCJITL flash, Xefi Departementu Administrasaun Finansa no Logistika STAE, Manuel Branco hateten total pakote kandidatu ne’ebe sei kompete iha eleisaun xefi suku loron 09 fulan Outubru hamutuk 1208 ne’ebe kompostu pakote kandidatu feto 24 no pakote kandidatu mane hamutuk 1166. Husi total ne'e Distritu Oekusi hetan Ranking Primeiru ho pakote kandidatura feto hamutuk 6.
Nia dehan dadaun ne’e STAE preparadu ona atu hala’o sira nia knaar iha eleisaun xefi komunitaria ne’e.
“Ami prontu ona atu halo ami nia knar no ami mos prepara dadauk ona atu halo formasaun ba Brigada no Poling Staff sira atu nune’e sira bele hatene saida mak sira atu halo iha elisaun xefi suku nia laran. Buletin votus print dadaun ona no ami sei produs tuir eleitoral maibe ami sei halo liu atu prevene keta lato’o karik”, dehan Manuel Branco, Caicoli, Dili, Kuarta feira, 16/09/09.

Tuir pakote lista kandidatura ne’ebe CJITL hetan katak distritu Ermera hetan pakote kandidtura boot liu husi distritu sanolu resin tolu sira seluk.

Pakote kandidatura husi distritu Ermera hamutuk 153 husi total suku 52. ne’ebe pakote kandiadtu feto hamutuk 4 no mane hamutuk 149.

ImageLista kompletu pakote kandidatura mak tuir mai ne’e,
Distritu Aileu, total suku 31, Baucau total suku 59 Bobonaro total suku 50, Cova Lima total suku 30, Dili total suku 31, Ermera total suku 52, Lautem total suku 34, Liquisa total suku 23, Manatuto total suku 29, Manu Fahi total suku 29, Oekusi total suku 18, Viqueque total suku 35.

Ne’e duni total suku iha TL hamutuk 442, total lista pakote 1208, total pakote ba feto 42 no total pakote ba mane hamutuk 1166.

Husi Pakote Kandidatura Feto, Distritu Oekusi mak Juara I ho kandidatu Feto barak liu (Pakote 6). (ts/cjitl)

SAIDA MAK LIDERANSA KOMUNITARIA

0 comments

Lideransa komuntaria nudar koletivu ida ne’ebe ho objective atu organiza kona-ba partisipasaun komunidade nian hodi oinsa bele resolve sira-nia problema sira haree ba sira nia interese no repressenta nafatin sira bainhira prezira. Lideransa komutaria kompostu husi Xefe Suku, Konsellu Suku no Xefe Aldeia. Sira ne’e la halo parte iha administrasaun publiku no sira nia desizaun la bele obriga estadu.

Xefe Suku mak lider komunitaria ne’ebe hili atu diriji atividade sira ne’ebe halao husi komunidade iha suku ida, iha area sira ne’ebe maka konkorre kona-ba konsilidasaun unidade nasional hodi bele produz bens no serbisu ho hanoin atu satisfas nesesidade bazika sira moris nia no dezenvolvimentu ho koordenasaun ne’ebe besik liu ho KOnselhu de Suku.

Konselhu de Suku ne’e nudar orgaun kolektivu no konsultivu suku nian, destinadu atu tulun no fo konselhhu ba chefe de suku hodi halao ninia knar sira no nia sei serbisu ba interese komunidade local no laiha prejuizu ba interese nasional sira.

Konselhu de suku kompostu husi Xefe de Suku, Xefe aldeia hotu, representante feto (2), representante jovens feto, representante jovens mane, ferik-katuas (1) no lia nain (1)

Atividade Xefe Suku sira inklui KOnselhu de Sucu bele dezenvolve iha area sira hanesan pas no armonia social, resenseamentu no rejistu populasaun nian, edukasaun civika, promousaun kona-ba dalen ofisial sira, dezenvolve ekonomiku, seguransa alimentar, proteksaun meiu ambiente, edukasaun kultura no desportu inklui tulun hodi halo manutensaun ba infra-estrutura social hanesan abitasaun, eskola, postu saude, kee be’e matan, Estrada no komunikasaun sira.

TRANSFORMASAUN LIDERANSA POLITIKA NO KOMUNIDADE

0 comments

Projeitu UNDEF hanesan projeitu bo’ot ida agora dadaun Sekretariadu Rede Feto implementa serbisu hamutuk ho membru nain 4 hanesan Prontu Atu Serbi (PAS), Groupu Feto Foinsae Timor Leste (GFFTL), Santa Bakhita nomos Centru Feto Oecusse (CFEO). Projeitu ne’e halao ho objetivu atu hametin feto nia funsaun atu bele prepara kuantidade no kualidade sira nia lideransa iha nivel suku liu husi advokasia ba Lei Eleitoral Lokal ne’ebe responsabel ba jeneru. Hanesan kontinuasaun husi Programa Atu Hametin Lideransa Feto Rural sira nian no Partisipasaun hodi hari nasaun Timor Leste (PERWL) iha tinan 2004-2007, projeitu ne’e mos sei apoio dezenvolve kapasidade ba kandidata potensial nomos promousaun ba plataforma politika ne’ebe responsabel ba jeneru durante kampanha Eleisaun Lideransa Komunitaria iha tinan 2009. Baseia ba resultadu Eleisaun Lokal tinan 2004-2005 maski feto maluk sira hetan kampanha ba posisaun hanesan xefi suku, xefi aldeia nomos ba representante ba Konselhu Suku maibe feto nain 7 eleitu hanesan xefi suku (7) no feto nain 22 eleitu hanesan xefi aldeia (22). Maizemenus feto liu-nain 1300 eleitadu hanesan membru Konselhu Suku nian.

Depois Rede Feto asina akondu ho United Nations Democration Fund (UNDEF) no UNIFEM iha fulan Outobru 2008, projeitu ne’e komesa organiza estrututa no hili koordenador projeitu inklui mos halao konsilidasaun ho membru nain 4 ne’ebe tama ba projeitu ne’e.

Iha fulan Fevereiru 2009, Projeitu UNDEF halao ona orientasaun projeitu ba sira nia ekipa hanesan koordenadora projeitu, admin no financas assistan, organizasaun membru nain 4. Orientasaun ne’e ho objectivu atu bele asegura katak membrus projeito bele komprendre no artikulasi ba projeitu parseiru iha nivel hotu-hotu nomos bele klaritifa sira nia knar respektiva no responsabel komitmentu ba sira nia an rasik atu bele realiza projeitu no formula planu serbisu. Orientasaun ida ne’e mos halao ba direitora husi distritu 4, UNIFEM no Sekretariadu Rede Feto.

Iha fulan Marsu 2009, equipa projeitu fo orientasaun ba sira nia equipa iha distritu 4 hanesan Ermera, Oecusse, Lautem no Viqueque. Durante orientasaun ne’e, partisipante sira hetan informasaun oinsa lider lokal sira bele konese ho programa ida ne’e hodi bele implementa iha sira nia distritu. Prosesu orientasaun ne’e hetan partisipasaun maka’as husi membru governo lokal, NGO lokal no internasional, representative feto partidus politikus, Chefe de Suco, Konselhu de Suco, feto polisia, ingreja no media sira.

Iha nivel nasional, projeitu ida ne’e mos halao lobby no diskusaun ba SEPI no FONGTIL hodi bele kria serbisu hamutuk ba projeitu ne’e. Sira mos halao lobby ba Groupu Feto Parlamentar (GMPTL) oinsa atu bele simu resultadu rekomendasaun husi analizasaun lei kona-ba lider komuntaria, lei eleisaun suco no municipal.

Iha distritu 4 sai fatin implementa projeitu, equipa projeitu halao ona atividade atu kandidata sira bele konese plataforma politika ne’ebe responsive ba jeneru liu husi workshop, treinamentu ba TOT fasilitator distritu, treinamentu ba feto potensial. Sira mos la haluha halao kolaborasaun ho media no groupu feto sira, feto iha partidus politikus, ngo’s lokal/international iha ne’eba.

Distritu Oecusse

CFEO (Centro Feto Enclave Oecusse) hanesan membru ba projeitu UNDEF durante loron 3 komesa dia 15- 17 Julhu 2009 implementa treinamentu TRANSFORMASAUN LIDERANSA POLITIKA NO KOMUNIDADE”. ba feto potensial sira. Treinamentu ida ne’e partisipa husi 57 feto potensial hetan observa husi Sra Maria de Fatima hansan reprezentante Sekertaria Estadu promosaun Igualidade. Treinamentu loron 3 ne’e loke abertura husi Sr. Jeverino Salu hanesan Chefe Cabineti Sekertaris Estadu Regiao Outonomo Oecusse (SERAO). Durante nia deskursu, Sr. Jeverino Salu haforsa liu-tan partisipasaun feto iha vida politika hanesan pasu ida oinsa feto atu sai hanesan lideransa. Nia mos akresenta liu-tan katak sai lideransa ne’ebe diak tenki mos sai hanesan inan no aman ba povu ne’ebe nia representa

Distritu Ermera

Organizasaun Santa Bakhita nudar membru projeitu UNDEF nian durante loron ida halao enkontru publiku ho feto potensial sira ho objektivu atu fo korajem ba feto potensial sira bele kandidata-an be Xefe Suku no Konselhu Suku. Atividade ne’e halao iha dia 27 fulan Julhu 2009 hetan partisipasun diak husi ema nain 40 inklui autoridade lokal sira. Enkontru ne’e rasik loke abertura husi Administrator Distritu Ermera akompanhadu husi representante SEPI, Rede Feto no UNIFEM. Durante nia deskursu, Administrator Ermera hateten katak iha tempo badak feto sira sei hola parte iha Eleisaun Xefe Suku no Konselhu Suku. Nia mos hatutan katak sei karik eleisaun ne’e hotu, Rede Feto tenke organiza tan treinamentu ba lideransa tranformativa hodi nune’e bele kompriende diak liu-tan oinsa sai lideransa ne’ebe diak. Antes enkontru ne’e, iha dia 1 fulan Julhu 2009, organizasaun Santa Bakhita mos halao enkontru ho Administrador Distritu nomos Gender Vokal Point sira atu bele serbisu hamutuk kona-ba preparasaun lideransa feto sira iha Distritu Ermera. Aleinde ne’e, sira mos halao obvervasaun ba edukasaun votantes ne’ebe halao iha nivel suku.

Distritu Viqueque

Iha fulan Junhu 2009, Groupu Feto Foinsae Timor Leste (GFFTL) hanesan mos membru husi projeitu UNDEF halao ona treinamentu ba dala premeiru atu bele kapasita feto potensial iha distritu Viqueque. Iha treinamentu ida ne’e partisipa husi 43 feto potensial husi targetu feto nain 100, tamba ne’e iha fulan Agostu 2009 GFFTL organiza treinamentu segundu atu bele kompleta numeru ne’ebe sai targetu. Treinamentu etapa II ne’e halao durante loron 3 hahu 18 – 20 Agostu 2009 iha Salaun Madre – Beloi, Distritu Viqueque.

Treinamentu ne’e rasik loke abertura husi Administrador Sub Distritu Viqueque Vila, Juvinal Mascarinhas nomos hetan partisipasaun husi kandidatu feto potensial nain 37 inklui mos fasilitador nain 8. Durante halao treinamentu, fasilitador nasional no distrital hatoo material kona-ba CEDAW no sistema pakote ne’ebe usa iha Eleisaun Lideransa Komunitarian 2009. Atu bele habelar informasaun ba komunidade iha ditritu Viqueque, GFTTL mos serbisu hamutuk ho Radio Komunidade Povo Viqueque.

Distritu Lautem

Atu bele kria balansu iha igualdade jeneru nian iha aspeitu politika, organizasaun feto membru projeitu UNDEF hanaran Prontu Atu Serbi (PAS) halao atividade treinamentu hodi prepara feto potensial sira iha distritu Lautem bele konkore iha Eleisaun Suku iha 2009. Antes halao treinamentu, komesa loron 13 too 30 fulan Junhu organizasaun PAS halo ona assementu ida ba feto potensial husi sub-distritu Iliomar, Tutuala, Lautem no Los Palos. Durante prosesu ne’e, sira hasoru direita ho Xefe Suku, Xefe Aldeia nomos Konselhu Suku sira hodi fo konesementu kona-ba projeitu ne’e. PAS mos halao assesmentu ba mane potensial sira iha suku 43 iha distritu Lautem. Iha dia 19 Agostu 2009, PAS organiza seminar ida atu bele habelar informasaun kona-ba lei eleitoral no artigus ne’ebe bele promove direitu feto nian. Seminar loron ida ne’e mos hetan partisipasaun husi genden vokal point distritu, CNE, UNV no partisipante seluk.***

INVESTE BA FETO, INVESTE DIAK BA FUTURU

0 comments

Area politika hanesan area ida ne’ebe dominante husi mane sira maibe ida ne’e laos razaun no taka dalan ba feto maluk sira involve iha laran. Situasaun politiku global hatudu ona katak feto bele kaer posisaun oin-oin hanesan mane sira, iha area ekonomiku, saude, politika no seluk tan. Maski feto barak hatudu ona sira nia kapasidade hanesan mane sira maibe ita la bele nega problema kiak, hamlaha no nao edukasaun sei sai infrenta boot ba feto iha mundu tomak. Feto barak sei sai vitima husi asalta seksual hanesan estratejia ida atu bele hamanan funu, feto mos sai vitima husi trafiku humanu ne’ebe fo benifisiu makaas ba ema ne’ebe involve iha laran. Praktika hira ne’e sei lao nafatin iha nasaun barak no hatun dignidade feto nian hanesan iha nasaun Afganistaun. Iha ne’eba feto seidauk bele goza sira nia direitu atu hetan edukasaun diak tamba bainhira feto hakarak ba eskola sempre hetan amiasa husi groupu deskonesidu. Maibe faktus ida ne’e mos hatete mai ita katak feto tenke ba oin maski tenke hasoru obstaklu barak ho aten brani no komitmentu makaas.

Agora dadaun mundu sei hasoru problema boot ida no susar atu bele resolve. Problema krizi ekonomiku global no problema seluk hanesan terorismu, bomba nuklir, funu regional, mudansa iklimatika no moras oin-oin sai hanesan amesa ida ba ita nia komunidade. Iha krizi ekonomia hanesan agora, ita mos tenke hanoin katak apoio ba feto hanesan investe diak ba ita nia futuru. Tamba saida? Tamba se ita fo apoio ba feto bele maka ita bele lori mudansa iha ekonomia nomos kondisaun sosiedade bele metin liu-tan. Investe ba feto hanesan dalan ida atu suporta futuru jerasaun. Feto barak serbisu iha sektor agrikultura, sai agrikultor nomos sai negosiante ba faan produtu lokal. Maibe kompara ho mane, osan ne’ebe feto maluk sira hetan gasta barak liu ba hahan familia, saude no edukasaun ba labarik sira. Tamba ne’e feto hanesan rekursu humanu ida iha prosesu dezenvolvimentu nomos bele kria dame no estabilidade ne’ebe diak liu. Iha area konflitu sira, feto sai agente ida atu bele halao mediasaun atu bele hetan dame no unidade.

Hanesan agente ba dezenvolvimentu, feto mos presiza kondisaun diak atu bele kapasita sira nia kapasidade iha area hotu inklui mos iha area politika. Maski kompete iha area ida ne’e susar ba feto maibe tenke fo opurtunidade ba sira involve iha laran hanesan involve iha eleisaun lideransa komunitaria. Maski problema barak hasoru feto sira ne’ebe hakarak kompete iha eleisaun ne’e hanesan orsamentu no kapasidade maibe ida ne’e laos obstaklu ba sira atu bele involve iha politika. Maibe se estratejiku atu bele lori feto sai lideransa politiku ne’e bele hetan hasil diak maka benifisiu barak feto no apoiante sira bele hetan. Bainhira kandidata feto sira tuur iha posisaun estrategiku iha area politika maka sira bele halo politika ne’ebe sensitivu ba jeneru por ezemplu alokasaun orsamentu ba interese feto bele aumenta, problema feto barak bele akomoda no buka solusaun, combate korupsaun,. Impaktu seluk ba ekonomia tamba se feto barak tuur iha Parlamentu bele fo imagen diak ida ba negosiante sira iha nivel medium ba kraik ne’ebe maioria feto. Iha mos benifisiu seluk tamba sira mos bele lori dame ba ita nia nasaun tamba feto sempre resolve problema ho dalan dame. Tamba ne’e vota ba feto hanesan ita nia lideransa hanesan desisaun ida la iha risku. Risku boot liu husi hili feto sai hanesan ita nia lideransa maka ita bele goza ita nia direitu ho dame.

Ohin, laos tempo ba feto sai deit figura ou kosmetika husi mane sira. Laos tempo ona ba feto fo deit konsentrasaun ba serbisu hanesan haree labarik, serbisu iha dapur, no atividade domestika seluk. Kultural patriakal kesi metin posisaun feto iha fatin hanesan ne’e, la iha mudansa, la iha igualdade. Agora tempo too ona, feto mos iha direitu hanesan sidadun Timor Leste ida, tamba ne mai ita tau posisaun feto iha fatin diak ida tamba sira mos bele.

Ami esperansa katak liu husi partisipasaun feto iha eleisaun Lideransa Komunitaria 2009, feto bele kontinua sira nia luta atu bele hetan igualdade nomos bele hatudu sira nia kapasidade atu bele lideransa maski iha nivel komunitaria. Ami espera katak feto eleitadu sira sei lori ita nia komunidade avansa ba oin no aumenta programa iha nivel suku liu-liu bele implementa programa ne’ebe sensive ba jeneru. Maski sai Xefe Sucu no Konselhu de Suku hanesan posisaun kiik iha Governo Lokal maibe ida ne’e hanesan prosesu ida feto tenke partisipa makaas no aprendre saida mak lideransa no saida mak politika para iha prosesu oin mai bele mosu feto lideransa seluk ho kapasidade boot atu bele ukun povo timor leste ho boa governasaun, responsibilidade no komitmentu boot atu bele lori futuru diak ba votantes sira.

Mai ita apoia feto kandidata sira ho dalan tuu sira dia 9 Outobru 2009
Vota Ba Feto, Investe Diak Ba Futuru ***

Wednesday, September 9, 2009

LA PASA APRESENTASAUN KANDIDATURAS TAMBA FALTA INFORMASAUN

0 comments
Prosesu Eleisaun Lideransa Komunitaria lao dadaun ona. Maski hetan problema barak prosesu ne’e lao nafatin tuir kalendario ne’ebe iha. CNE rasik nudar orgaun ida ne’ebe tau matan ba prosesu ne’e mos serbisu makas atu bele supervisa prosesu hirak ne’e iha tetitorial Timor tomak atu sidadaun hotu hotu bele hetan no partisipa usa sira nia direitu atu hili sira nia lideransa iha sira nia komunidade. Sra. Angelita Sarmeto nudar mos Comisaun CNE mos haree problema barak durante prosesu ne’e. Durante workshop kona-ba eleisaun nia esplika prosesu eleisaun ne’e no problema saida mak mosu iha laran.

Baseia ba kalendario STAE nian, husi 22 too 27 Agostu 2009 ne’e hanesan tempo ba apresentasaun kandidaturas liu-liu ba suku ida-idak kandidata atu sira bele hatama sira nia lista kandidatura tuir pakote ne’ebe tuir lei ne’e tenki mai husi kandidata Xefe Suku, Xefe Aldeia kompostus husi aldeia ninian, kandidata ba Konselhu Suku ninian kompostu husi representante feto 2, joven feto 1 , joven mane 1 no ansiaun 1. Iha prosesu ida ne’e ami CNE nia kna’ar hanesan tau matan deit ba prosesu sira ne’e para atu garantia katak apresentasaun kandidaturas ne’e tuir lei numeru 3/2009 no regulamentu kona-ba Apresentasaun Kandidaturas ne’ebe CNE aprova.

Iha apresentasaun kandidaturas maka ami halao supervisaun katak maioria prosesu ne’e lao ho diak maibe iha frekeza balun husi parte STAE ninian. Premeiru iha apresentasaun lista kandidatura ne’e pakote sira ne’ebe apresenta husi Xefe Suku aktual (Xefe Suku agora) maioria sira nia kriteria mai kompleta kedas. Jadi too data 22 Agostu, sira hatama sira nia kandidatura depois STAE halao verifikasaun no iha data 22 lokraik lista ida ne’e aseita ona. Mas, pakote sira seluk ne’ebe mai husi kandidatu laos husi Xefe Suku aktual, sira ne’e hetan problema boot atu bele kompleta sira nia lista. Husi ida ne’e ami bele haree katak STAE ninia pendekatan ba edukasaun votantes ba apresentasaun kandidatura la masimu, tamba sira la fahe direitamente informasaun konaba prosesu apresentasaun kandidatura ba komunidade iha aldeia aldeia. Sira fo deit informasaun hirak ne’e ba Xefe Suku aktual sira no hatete katak, “Xefe Suku sira, imi ba deit iha imi nia Xefe Aldeia ida-idak, favor hatete ba sira katak iha data 22 too 27 Agostu 2009 hanesan tempo ba apresentasaun kandidaturas”.

Agora ita tenke hatene katak Xefe Suku agora dadaun ne’e mos iha intereste iha eleisaun ida ne’e. Tidak mungkin sira atu ba hatete ba Xefe Aldeia ida-idak. Tamba ne’e Xefe Suku aktual sira bele halao kompleta sira nia lista kandidatura iha loron ida deit tamba sira bele book lalais no ho unsur kesengajaan nia lakohi hatete ba kandidatu sira seluk hanesan ami nia esperiensia iha apresentasaun lista iha Suku Bairopite no suku sira seluk. Iha ne’eba kuaze kandidatu nain 4 ami rejeita tamba sira nia pakote la kompletu. Ida ne’e mosu tamba kandidatu sira ne’e la simu informasaun prosesu ne’e. Por ezemplu, iha Suku Comoro ho total populasaun 20.000 maibe pakote nain 5 mak mai no pasa tamba sira nia Xefe Suku hakarak duni vontade lao ba aldeia ida-idak atu bele fo informasaun ba prosesu apresentasaun. Mas Xefe Suku balu la iha vontade diak ida, sira dehan diak-liu lalika fo hatene para sira mesak mak kandidatu uniku. Tamba ne’e ami dehan STAE nia serbisu la maksimu. Tuir data mak iha kandidatu uniku iha Timor laran tomak ho total 48 suku husi 442 suku.

Buat seluk maka STAE nia formasaun ba Brigada sira kona-ba pemahaman lei ladun masimu tamba tuir dadus entre Brigada ida ba Brigada seluk fo informasaun la hanesan ba komunidade sira. Por ezemplu, hanesan informasaun ne’ebe publika iha Journal Replublika hateten katak iha data 22 – 27 Agostu 2009 sira tau A. Enkontru komunitaria B. Hasai photographia ba kandidatura sira, mas iha ne’eba la esplika klaru katak iha data 22 too 24 – doze meia ne’e so para simu deit lista kandidatura no iha dia 24 too 27 para hasai photo kandidatura. Sira la esplika ida ne’e, sira halao fali regulamentu tehniku ida ne’ebe fo ba komisariu ida-ida kada distritu ma asina ne’ebe esplika katak kandidatu sira ne’e hatama lista husi dia 22 too 24 – doze meia depois iha dia 24 oo 27 Agostu ba hasai photographia. Entau ema barak konfusaun iha ne’e, por ezemplu iha dia 22 Agostu sira hatama sira nia lista pakote maibe kriteria ne’e seidauk kompletu (balun lista suplentes sei falta, balun ansiaun la too tinan 60) entaun STAE presiza fo fila fali lista ida ne’e para pakote ida ne’e halao kompleta,

Mas saida mak akontese bainhira sira fo fila fali lista kandidatura ne’e? Tuir lolos lista kandidatura seidauk kompleta ne’e tenke sai priodade ba STAE too dia 27 Agostu, agora komprensaun Brigada sira hanoin katak maski kandidatu sira mai iha dia 22 Agostu maibe too dia 24-Doze meia sira nia lista la kompletu maka lista hirak ne’e la pasa (rejeita). Tuir Lolos laos hanesan ne’e, kandidatu sira iha dia 22 too 24 – Doze meia mai ona para atu halao apresentasaun maibe la kompleta nafatin sai priodade atu sira bele halao kompleta too dia 27 Agostu 2009. Tamba tuir lei, sira iha direitu 48 oras atu bele halao kompleta lista ne’e. Problema hanesan ne’e mos sai razaun ida tamba saida mak kandidatu uniku mosu iha suku barak.

Ida seluk, Ami foin aprova regulamentu kona-ba apresentasaun kandidatura semana rua ka tolu antes halao apresentasaun kandidaturas. Tuir realidade, STAE halao ona formasaun treinamentu ba Brigada sira antes regulamentu ne’e aprova. Formulario hanesan formulario deklarasaun, akta, lista prezensa, formulario apoiantes sira mos seidauk aprova bainhira husi CNE. STAE rasik foin hatoo formulario hirak ne’e semana ida antes Brigada sira tun ba lapangan atu halao sira nia serbisu. Entaun la iha dalan ba ami atu hadia no halao alterasaun ba formulario ida ne’e tamba treinamentu halao ona.

Prosesu hirak ne’e husi ami nia haree hanesan unsur kesengajaan husi STAE tamba tuir lolos lei 3/2009 hateten katak bainhira lei numeru 3/2009 aprova no promulga, durante loron 60 fo opurtunidade ba STAE atu haruka hotu regulamentu sira ne’ebe CNE tenki aprova atu bele fasilita Brigada sira halao sira nia serbisu. Maibe saida mak akontese? Treinamentu lao ona, Brigada tun onaa ba lapangan foin haruka regulamentu ba CNE atu bele aprova. Tamba ne’e, Ami atu halao mudansa la bele ona, buat hotu-hotu setting ona entaun ami la bele halao mudansa. Tuir lei numeru 5/2007 ne’ebe kolia kona-ba CNE nia kompetensia dehan katak hahu kedas husi prosesu registu eleitoral mai too resultadu final ne’ebe proklama husi Tribunal Rekursu, CNE tenki hola parte kedas iha prosesu hirak ne’e maske CNE nia kna’ar atu tau matan deit maibe CNE iha kbiit boot atu aprova regulamentu hirak ne’e inklui formulario ne’ebe STAE prepara. Ida ne’e ami haree katak hanesan desafiu ida tamba bele kria imagem ida katak STAE ne’e orgaun ida ne’ebe ladun serbisu ho orgaun eleitoral sira seluk hanesan CNE no Tribunal Rekursu.

Agora dadaun, husi serbisu STAE ne’e depois apresentasaun kandidaturas tuir kalendario ne’ebe iha maka sira sei fo sai lista temporario no taka iha suku ida-ida. Too dia 5 fulan Setembru, populasaun sira iha suku refere bele hatama sira nia reklamasaun ba lista kandidatura sira ne’e.***

DADUS FINAL LISTA KANDIDATURA- DISTRITU BOBONARO

0 comments
Distritu Bobonaro :

Total Sucu : 50 Suku

Total Pakote Xefe Suku : 125 pakote

Kandidatura Pakote total : 2.493 kandidatura

Sub Distritu Atabae, Total pakote 13 / Total kandidatura 290

  • Suku Atabae : 3/66
  • Suku Aidabaleten : 4/104
  • Suku Hataz : 4/80
  • Suku Rairobo : 2/40

Sub Distritu Balibo, Total pakote 21 / Total kandidatura 446

  • Suku Balibo Vila : 4/104
  • Suku Batugade : 4/72
  • Suku Cowa : 3/66
  • Suku Leolima : 4/80
  • Suku Leohitu : 4/88
  • Suku Sanirin : 2/36

Sub Ditritu Bobonaro, Total pakote 44 / Total kandidatura 882

  • Suku Aiassa : 2/48
  • Suku Atuaben : 1/16 (kandidatura uniku)
  • Suku Bobonaro Vila : 2/36
  • Suku Carabau : 1/22 (kandidatura uniku)
  • Suku Cota Boot : 2/32
  • Suku Colimau : 3/66
  • Suku Ilatlaun : 2/36
  • Suku Lour : 3/60
  • Suku Leber : 3/66
  • Suku Lourba : 2/40
  • Suku Maliubu : 4/88
  • Suku Malilait : 3/54
  • Suku Molop : 3/60
  • Suku Oelu : 2/32
  • Suku Soilesu : 2/32
  • Suku Sibuni : 3/54
  • Suku Tapo : 3/48
  • Suku Tebabui : 3/54

Sub Distritu Cailako, Total Pakote 17 / Total Kandidatura 288

  • Suku Atudara : 1/20 (kandidatura uniku)
  • Suku Daudu : 2/36
  • Suku Guenulai : 3/36
  • Suku Goulolo : 2/36
  • Suku Manapa : 2/36
  • Suku Maligo : 2/40
  • Suku Porugua : 3/48
  • Suku Raiheu : 2/36

Sub Distritu Lolotoe, Total pakote 17 / Total kandidatura 303

  • Suku Daudet : 3/ 54
  • Suku Guda : 2/40
  • Suku Gildapil : 3/51
  • Suku Lebos : 3/48
  • Suku Lontas : 1/18 (kandidatura uniku)
  • Suku Lopal : 3/54
  • Suku Opa : 2/38

Sub Distritu Maliana, Total pakote 13 / Total kandidatura 322

  • Suku Holsa : 2/48
  • Suku Lahomea : 2/44
  • Suku Odomau : 1/20 (kandidatura uniku)
  • Suku Raifun : 1/18 (kandidatura uniku)
  • Suku Ritabau : 3/108
  • Suku Saburai : 2/36
  • Suku Tapo Memo : 2/48

Populasaun iha suku neen (6) mak hili kandidatura ida deit (kandidatura uniku), suku hirak ne’e mak suku Odomau, Raifun, Atuaben, Carabau, Atudara, no suku Lontas.

Haree husi total suku 50 ne’ebe iha distritu Bobonaro maka 12% mak suku ho kandidatura uniku.

LISTA PAKOTE LIDERANSA KOMUNITARIA- DILI

0 comments
Sub Distritu : Dom Aleixo kompostu husi Suku 4,
  • Suku Comoro, kompostu husi Aldeia 31 = Pakote 5
  • Suku Fatudaha, kompostu husi Aldeia 5 = Pakote 5
  • Suku Kampung Alor, kompostu husi Aldeia 3 = Pakote 3
  • Suku Bairopite, kompostu husi Aldeia 32 = Pakote 1
Sub Distritu Nain Feto, kompostu husi Suku 6,
  • Suku Bidau Lesidere, kompostu husi Aldeia 2 = Pakote 3
  • Suku Akadiruhun, kompostu husi Aldeia 4 = Pakote 3
  • Suku Crisinfor, kompostu husi Aldeia 3 = Pakote 2
  • Suku Bemori, kompostu husi Aldeia 4 = Pakote 4
  • Suku Santa Cruz, kompostu husi Aldeia 6 = Pakote 2
  • Suku Lahane Oriental, kompostu husi Aldeia 13 = Pakote 3

Sub Distritu Vera Cruz, Kompostu husi Suku 7,

  • Suku Vilaverde, Kompostu husi Aldeia
  • Suku Dare, kompostu husi Aldeia 10 = Pakote 3
  • Suku Lahane Osidental, kompostu husi Aldeia 11 = Pakote 2
  • Suku Mascarinhas, kompostu husi Aldeia 6 = Pakote 2
  • Suku Caicoli, kompostu husi Aldeia 5 = Pakote 2
  • Suku Motael, kompostu husi Aldeia 5 = Pakote 3
  • Suku Colmera, kompostu husi Aldeia 2 = Pakote 2

Sub Distritu Cristu Rei, kompostu husi Suku 7

  • Suku Becora, kompostu husi Aldeia 14 = Pakote 2
  • Suku Balibar, kompostu husi Aldeia 4 = Pakote 3
  • Suku Bidau Santana, kompostu husi Aldeia 4 = Pakote 2
  • Suku Kuluhun, kompostu husi Aldeia 8 = Pakote 2
  • Suku Camea, kompostu husi Aldeia 6 = pakote 2
  • Suku Metiaut, kompostu husi Aldeia 3 = Pakote 2
  • Suku Hera, kompostu husi Aldeia 6 = Pakote 1

·